Lithos 10K w teście: mnóstwo szybkości i frajdy

Merida Lithos 10K otrzymała ocenę 9/10 od austriackiego serwisu bikeboard.cc

Z oryginałem materiału i wieloma towarzyszącemu mu zdjęciami można się zapoznać tutaj, poniżej przedstawiamy tłumaczenie fragmentów.

"Lithos to nowy flagowy rower eMTB Merida. Jego nazwa, wywodząca się ze starożytnej greki, oznacza skałę lub kamień, a rower został stworzony z myślą o ambitnych zawodnikach enduro i osobach, które się ścigają. Z tego względu skupiono się na maksymalnej prędkości niezależnie od warunków na ścieżce. Aby ją osiągnąć, Merida wyposażyła rower we w pełni karbonową ramę, oferującą 170 mm skoku z przodu i 174 mm z tyłu.

Podczas gdy inne e-bike’i Meridy z napędem Bosch stawiają na przystępność cenową (Etmo) lub zabawę w bike parkach (eOne-Eighty), Lithos został zaprojektowany bez kompromisów – z myślą o jak najlepszych osiągach. Bazując na wieloletnim doświadczeniu, duży nacisk został również położony na wszechstronność, trwałość i niezawodność konstrukcji. Merida zdecydowała się w związku z tym na współpracę z Boschem, stawiając na sprawdzone silniki CX oraz CX-Race, wspierane przez rozbudowaną międzynarodową sieć serwisową.

W procesie projektowania modelu Lithos inżynierowie Meridy przeanalizowali wiele wariantów układu warstw karbonu, aby uzyskać optymalny stopień podatności (elastyczności) tylnego trójkąta ramy. Parametr ten określa, w jakim stopniu materiał może odkształcać się pod wpływem obciążenia – można go precyzyjnie regulować poprzez dodawanie lub usuwanie poszczególnych warstw kompozytu. Rama musi być na tyle sztywna, by reagować przewidywalnie i precyzyjnie przy dużych obciążeniach, jednak nadmierna sztywność może negatywnie wpływać na przyczepność: tylne koło zamiast utrzymywać kontakt z podłożem, zaczyna podskakiwać na niewielkich nierównościach. Zbyt sztywna konstrukcja obniża również komfort jazdy, przenosząc drgania z podłoża bezpośrednio na rowerzystę, co prowadzi do szybszego zmęczenia.

Aby znaleźć właściwą równowagę, Merida przeprowadziła testy »w ciemno« z udziałem zróżnicowanej grupy rowerzystów – od zawodników startujących w Pucharze Świata Enduro (EDR) po amatorów, różniących się znacząco wzrostem i wagą. Wnioski były jednoznaczne: wszyscy uczestnicy testów wybrali tylną część ramy o nieco większej podatności niż w poprzednich modelach [...].

Na trasie

Rowery wyposażone w sprężynowe dampery oferują określone korzyści. Podczas konfiguracji pojawia się jednak pewna niedogodność: trzeba dobrać odpowiednią twardość sprężyny do wagi ciała użytkownika – chyba że sprężyna zamontowana fabrycznie okazuje się pasować.

Podoba nam się minimalistyczna osłona silnika, daje Lithosowi smukłą sylwetkę w okolicach suportu. Takie rozwiązanie zapewnia również optymalny przepływ powietrza wokół chłodzących żeber umieszczonych po bokach silnika […].

Dopasowanie skoku regulowanej sztycy przebiega błyskawicznie – to świetne rozwiązanie, które pozwala uzyskać maksymalny zakres pracy sztycy […].

[…] Podczas uginania zawieszenia bez amortyzatora [bez punktu obrotu w tylnym trójkącie – red.] wyczuwalny jest wyraźny opór. Trudno dokładnie określić, w jakim stopniu wpływa to na charakterystykę pracy zawieszenia w praktyce. W każdym razie podczas jazdy nie odnotowaliśmy żadnych negatywnych efektów, a skoro Merida z powodzeniem stosuje to rozwiązanie w wielu swoich modelach już od lat, można uznać, że system ten sprawdza się w praktyce.

Merida zdobywa u mnie sporo punktów za rezygnację z jarzma dampera. Liczba damperów, które do tej pory zniszczyłem w rowerach przez obciążenia boczne generowane przez takie jarzmo, jest niestety niemała […].

Pod górę

Duży skok zawieszenia może na początku niektórych zniechęcać, jednak w przypadku Lithosa nie ma się czego obawiać. Zawieszenie chętnie wybiera nierówności, ale pod obciążeniem nie zapada się niepożądanie […]. Trudno jednoznacznie stwierdzić, w jakim stopniu odpowiada za to elektroniczny system tylnego zawieszenia Live Valve, w kwestii czułości nie tracimy nic – pod warunkiem, że w ustawieniach aplikacji pozwolimy amortyzatorowi pracować bez ograniczeń podczas podjazdów. Rower niweluje nawet najmniejsze wyboje i wygładza większe uderzenia, nie tracąc przy tym pędu do przodu. Warto dodać, że charakterystykę pracy zawieszenia można skonfigurować zupełnie inaczej za pośrednictwem aplikacji FOX: jeśli wolisz sztywniejsze ustawienie przy określonym nachyleniu terenu lub chcesz zmniejszyć czułość, możesz cyfrowo dostosować parametry pracy zawieszenia do własnych preferencji.

Dzięki przyjemnie stromemu kątowi rury podsiodłowej efektywność pedałowania jest wysoka […].

Silnik Bosch Performance Line CX-R to niezwykle mocny towarzysz, zwłaszcza po zainstalowaniu aktualizacji Performance Update 2.0. Największa różnica względem standardowego silnika CX – poza nieznaczną redukcją wagi – nie leży już w sprzęcie, ale w oprogramowaniu. Tryb Race oferuje zauważalnie agresywniejszą charakterystykę pracy, która między innymi zapewnia maksymalne wsparcie podczas przyspieszania przy wychodzeniu z zakrętów. Jeśli ustawisz poziom wspomagania na maksimum – czyli 600% i 120 Nm – reakcja napędu (szczególnie przy niskich prędkościach) staje się agresywna. Poniżej 10 km/h precyzyjna kontrola jest trudna; ruszenie na stromym i trudnym technicznie odcinku staje się próbą cierpliwości, podczas której tylne koło może łatwo i niekontrolowanie wpaść w poślizg.

Tryb Race nie służy jednak do tego: ma za zadanie jak najszybciej wciągnąć rowerzystę pod górę (lub przez specjalne odcinki podczas wyścigu) i pomóc w utrzymaniu prędkości w stromym terenie. Radzi sobie z tym bardzo dobrze, a każdy, kto preferuje łagodniejszą charakterystykę, może w każdej chwili dostosować ustawienia trybu za pomocą aplikacji.

Wspomaganie na poziomie 600% dostępne jest tylko do prędkości 15 km/h, powyżej tej wartości system przełącza się na standardowe 400%. Zmiana ta jest wyraźnie odczuwalna. Jeśli pokonujesz strome podjazdy z prędkością oscylującą wokół granicy 15 km/h, tempo jazdy może stać się niestabilne: po przekroczeniu 15 km/h siła wspomagania wyraźnie słabnie. Gdy prędkość ponownie spadnie poniżej tego progu, silnik w trybie Race gwałtownie włącza się i znów rozpędza rower powyżej limitu – i tak w kółko. Firma Bosch mogłaby dopracować ten aspekt, zapewniając płynniejsze przejście. Rozwiązaniem mogłoby być na przykład liniowe zmniejszanie wspomagania z 600% do 400% w przedziale prędkości od 15 do 20 km/h (a nawet do 25 km/h) – o ile takie ograniczenie jest w ogóle konieczne.

Zestaw elementów w kokpicie – z wyświetlaczem Kiox-400C elegancko wkomponowanym w górną rurę ramy oraz bezprzewodowym kontrolerem na kierownicy – ​​pod względem ergonomii nie pozostawia niemal nic do życzenia […].

Model Lithos mocno punktuje za nieskomplikowany system wymiany baterii. Trudno nawet zliczyć, ile razy podczas wypraw rowerowych doceniałem możliwość wyjęcia baterii. Co więcej, jedne z najlepszych dni na rowerze to te, kiedy, korzystając z drugiej baterii, można bez przerwy kontynuować jazdę. Wielkie brawa dla Meridy za to, że oparła się panującemu obecnie trendowi stosowania baterii zintegrowanych na stałe.

Na zjazdach

Tylne zawieszenie pracuje niezwykle płynnie, sprawiając wrażenie, jakby rower wręcz płynął nad nierównościami. Jest to z pewnością cecha charakterystyczna dla amortyzatora ze sprężyną stalową, wspieranego dodatkowo przez elektroniczny system sterowania Live Valve. Istotny wpływ ma tu również umiejscowienie głównego punktu obrotu: znajduje się on tuż za wyobrażoną linią pionową przechodzącą przez środek suportu, na wysokości 36-zębowej tarczy korby. Dzięki temu krzywa ugięcia koła jest bardziej skierowana do tyłu niż w konstrukcjach o mniejszym promieniu obrotu. Nie wydaje się, by miało znaczenie to, że w Lithosie brakuje fizycznego punktu obrotu w okolicach haków […].

Podczas jazdy elektroniczne działanie dampera Fox DHX Live Valve Neo jest zupełnie niezauważalne. Bardzo wyraźnie czuć natomiast, że rower wręcz klei się do podłoża i rozwija swój prawdziwy potencjał dopiero wtedy, gdy naprawdę puścisz go swobodnie. Im szybciej jedziesz, tym spokojniejszy jest Lithos. W zależności od nawierzchni i Twoich umiejętności istnieje oczywiście pewna granica, ale 174 mm płynnego skoku zawieszenia rzadko bywa czynnikiem ograniczającym.

O tym, jak dobrze działa zawieszenie, świadczy również to, jak opanowany pozostaje tył roweru na niepewnych wybiciach i dropach […], nierówności są po prostu wybierane przed wybiciem w powietrze – bez podbijania tylnego koła i wybijania roweru z równowagi.

Amortyzator przedni i tylny pracują harmonijnie pod względem czułości i reagują na podobnym poziomie. Fakt, że rower klei się do podłoża, ma swoje plusy i minusy. Do plusów należą maksymalna kontrola oraz ogromny komfort jazdy. Minusem jest natomiast to, że oderwanie roweru od ziemi wymaga znacznie więcej siły. Energia włożona w wybicie jest niemal w całości pochłaniana przez zawieszenie – w tym momencie daje o sobie znać łączna waga roweru, wynosząca około 25 kg. W rezultacie wykonanie bunny hopa staje się nie lada wyzwaniem. O modelu Lithos z pewnością nie można powiedzieć, że jest skoczny czy dynamiczny; być może odpowiednie dostrojenie zawieszenia pozwoliłoby nieco poprawić tę charakterystykę, jednak szczegółowe zgłębianie tego zagadnienia wykracza poza zakres tej recenzji.

Podczas płytkich, twardych lądowań elektronicznie sterowany amortyzator FOX pokazuje swój największy atut: wyraźnie czuć, jak wsparcie hydrauliczne skutecznie i precyzyjnie przejmuje energię uderzenia przy dużych przeciążeniach.

W trakcie jednego z lądowań po skoku – przy znacznym dociążeniu przodu – udało mi się doprowadzić widelec do gwałtownego dobicia, któremu towarzyszył nieprzyjemny metaliczny dźwięk. Był to jednak odosobniony przypadek; ogólnie rzecz biorąc, połączenie komfortu z wykorzystywanym skokiem zawieszenia było znakomite.

Nie można też narzekać na brak sztywności widelca typu upside-down – wręcz przeciwnie: na odcinkach z wystającymi korzeniami nie miałbym nic przeciwko nieco większej podatności na ugięcia. Skoro niej mowa: jak podkreślała Merida podczas prezentacji roweru, sztywność ramy zapewnia bardzo udane połączenie stabilności kierunkowej z komfortem jazdy.

Gdy rower nabiera prędkości, jego waga staje się zaskakująco nieistotna. Maszynę można z łatwością przerzucać z zakrętu w zakręt; prowadzi się niezwykle stabilnie, pewnie trzyma obrany tor jazdy i pozwala na utrzymanie płynnego tempa.

Jednak gdy ścieżka spada ostro w dół, większa waga zaczyna być odczuwalna jako wada: na stromych odcinkach rower mocno prze do przodu i dąży do jazdy na wprost w ciasnych zakrętach, zamiast lekko i płynnie przez nie przejeżdżać. Niejednokrotnie miałem trudności z opanowaniem roweru, gdy wjeżdżałem w strome odcinki moich lokalnych ścieżek z typową dla siebie prędkością. Jeśli jednak nie przepadasz za ekstremalnie stromymi zjazdami, w praktyce prawdopodobnie w ogóle nie odczujesz tego zjawiska […].

Osobiście wybrałbym baterię o pojemności 600 Wh choćby z tego jednego powodu: pozwala ona zaoszczędzić 900 g w miejscu istotnym z punktu widzenia zawieszenia, co korzystnie wpłynęłoby na prowadzenie roweru w niemal każdej sytuacji. Co więcej, mniejsza osłona daje wyraźnie smuklejszą sylwetkę.

Kąt główki ramy wynoszący 64° zapewnia dużą stabilność podczas jazdy na wprost – nawet w testowanym przez nas rozmiarze Mid. Geometria ta sprzyja zatem biciu rekordów najszybszych przejazdów, a jednocześnie zachowuje wszechstronność, dzięki której rower chętnie reaguje na polecenia rowerzysty w każdej sytuacji. Osobiście wolałbym, aby dolne rury tylnego trójkąta były nieco dłuższe – zwłaszcza w większych rozmiarach ram – co pomogłoby zachować równowagę; jednak 446 mm stanowi dobry kompromis między stabilnością, zdolnością do podjeżdżania a odpowiednim dociążeniem przedniego koła […].

Komponenty

Najjaśniejszym elementem Lithosa 10K jest bez wątpienia zawieszenie: trudno o coś bardziej ekskluzywnego i droższego niż widelec FOX Podium z przodu oraz damper Fox DHX Live Valve Neo. Poza niemal niezliczonymi możliwościami regulacji obu elementów zawieszenia, ich praca na ścieżce robi ogromne wrażenie […].

Hamulce SRAM Maven należą do najmocniejszych na rynku, choć siła potrzebna do obsługi klamki jest nieco większa niż w przypadku niektórych konkurencyjnych rozwiązań. Gdy układ zostanie prawidłowo odpowietrzony, a tłoczki odpowiednio rozruszane, hamulce działają w zasadzie bezproblemowo. Niestety, pod względem serwisowania nie można o nich powiedzieć, że są bezobsługowe – wygląda na to, że układ trzeba regularnie odpowietrzać, aby uniknąć nadmiernego luzu na klamce. Szkoda – wygląda na to, że ideał w świecie hamulców rowerowych wciąż jeszcze nie powstał.

Stery Blocklock firmy Acros to przemyślane, dyskretne rozwiązanie, które chroni przed uszkodzeniami mogącymi wystąpić w razie upadku, gdy kierownica gwałtownie się obraca. Zakres skrętu jest na tyle duży, że podczas jazdy nie odczuwa się żadnych ograniczeń.

Podsumowanie

9/10

Plusy

+ Zawieszenie klei się do podłoża.

+ Geometria przyjazna zjazdom.

+ Szybkość dzięki przyczepności.

+ Wyjmowana bateria.

+ Niezliczone możliwości ustawienia zawieszenia.

0 Cena.

Minusy

- Na stromych odcinkach ciężar popycha Cię do przodu.

- Oświetlenie.

Werdykt

Mnóstwo możliwości, mnóstwo różnych ustawień, mnóstwo szybkości, mnóstwo frajdy.

Zawieszenie w modelu Lithos 10K to siła na zjazdach, z którą należy się liczyć: jest opanowane, czułe i przyklejone do podłoża niczym komar do lepu – z tą subtelną różnicą, że wciąż rusza się z zawrotną prędkością. Dzięki chętnemu, ale w żadnym wypadku nie przesadnemu wybieraniu nierówności, rower daje szybkość w każdym zakręcie. Sprzyja temu jego wyważona geometria: przynajmniej w testowanym rozmiarze Mid dolne rury tylnego trójkąta są wystarczająco długie, by zapewnić dobrą równowagę. Mile widziana jest również możliwość zmiany tylnego koła na rozmiar 29”.

Jedynie waga całkowita w tym przedziale cenowym wyraźnie wpływa na osiągi na stromych odcinkach lub podczas wykonywania bunny hopów – i to całkiem dosłownie.

Najrozsądniejszym sposobem na obniżenie wagi jest zatem prawdopodobnie zmiana na mniejszą 600-Wh baterię. Oszczędność rzędu 900 g mocno obniża wagę w kluczowym dla prowadzenia roweru miejscu i powinno to dodatkowo poprawić właściwości jezdne Lithosa. To wyraźna zachęta dla każdego, kto nie potrzebuje na co dzień dużego zasięgu, jaki oferuje 800-Wh bateria. Dzięki prostej wymianie między tymi dwoma bateriami rower jest idealnie przygotowany na każdą sytuację.

Czy potrzebujesz elektronicznego zawieszenia, żeby czerpać radość z jazdy po ścieżkach? Większość rowerzystów prawdopodobnie odpowie na to pytanie przecząco. Z drugiej strony, poza jednym aspektem – kolejną baterią w rowerze, którą trzeba od czasu do czasu naładować – nie przychodzi mi do głowy ani jeden argument przemawiający przeciwko funkcjonalności elektronicznego dampera. Wręcz przeciwnie: jeśli dysponujesz odpowiednią wiedzą na temat zawieszenia, możesz skonfigurować swoje wymarzone ustawienia, niezależnie od tego, jak nietypowe są Twoje preferencje.

Dzięki ogromnej wszechstronności tylnego zawieszenia, wyważonej kinematyce w każdej sytuacji oraz, w razie potrzeby, brutalnemu wsparciu silnika Bosch Performance Line CX-R, Lithos radzi sobie niezwykle pewnie nie tylko na zjazdach. Z pomocą stromego kąta rury podsiodłowej pedałowanie pozostaje komfortowe przez wiele godzin, aż do rozładowania pojemnej baterii.

Jedynym elementem, do którego po prostu nie potrafimy się przekonać, mimo całej naszej sympatii do tego roweru, pozostaje oświetlenie: dodatek, który […] zupełnie nie pasuje do tego typu przeznaczenia i tak bezkompromisowej specyfikacji.

Nie trzeba dodawać, że tak zaawansowana technologia ma swoją cenę […]. U niektórych konkurentów trzeba jednak sięgnąć do kieszeni jeszcze głębiej za porównywalną specyfikację...".

Źródło: bikeboard.cc

***

Zobacz szczegóły modelu Lithos 10K tutaj.

Zobacz wszystkie modele eMTB z pełnym zawieszeniem z kolekcji Merida Polska tutaj.

Zobacz szczegóły projektowe Meridy Lithos tutaj.